Τι είναι η ζυγοστάθμιση;

Με τον όρο ζυγοστάθμιση εννοούμε την ισομερή κατανομή του βάρους σε κάθε τροχό ξεχωριστά, με τη διασφάλιση ότι σε κάθε περιστροφή δεν θα δημιουργούνται κραδασμοί. Επιβάλλεται να γίνεται, μετά από κάθε αλλαγή ή επισκευή ελαστικού.

Αν τα ελαστικά δεν είναι ζυγοσταθμισμένα, προκαλούν κραδασμούς κατά την κίνηση του αυτοκινήτου σε συγκεκριμένη ταχύτητα. Αυτό συντελεί στην γρήγορη φθορά τόσο των ελαστικών όσο και του συστήματος ανάρτησης του αυτοκινήτου. Η εμφάνιση κραδασμών είναι η κυριότερη αφορμή για να προχωρήσετε στην ζυγοστάθμιση του οχήματός σας.

Οι τροχοί παρουσιάζουν δύο τύπους ανισορροπίας, τη στατική και τη δυναμική.

Στατική δημιουργείται όταν η κύλιση του τροχού δεν είναι ομαλή, παρουσιάζοντας μία κίνηση πάνω-κάτω.

Δυναμική δημιουργείται όταν το βάρος είναι άνισο και από τις δύο πλευρές, παρουσιάζοντας ένα τρέμουλο του τροχού.

Ο τεχνικός για να επιφέρει και πάλι ζυγοστάθμιση στους τροχούς, τους τοποθετεί σε μηχανή ζυγοστάθμισης. Εκεί ο τροχός στρέφεται για να εντοπιστούν καλύτερα τα σημεία της διάταξης. Υπό την καθοδήγηση της μηχανής, ο τεχνικός καταλαβαίνει σε ποιο σημείο πρέπει να μπει αντίβαρο ώστε να αντισταθμιστεί η ανισορροπία του βάρους.

 Σε τι οφείλεται η έλλειψη ζυγοστάθμισης;

Η έλλειψη ζυγοστάθμισης στους τροχούς μπορεί να οφείλεται στην κακή κατάσταση του οδοστρώματος αλλά και από τις υψηλές ταχύτητες ή τον συνδυασμό και των δύο.

Βασικότερες αιτίες, πιο αναλυτικά:

• Αν σταματήσει το όχημα για μεγάλο χρονικό διάστημα, τότε προσωρινά συμβαίνει ανομοιομορφία, η οποία εξισορροπείται μετά από συγκεκριμένη χιλιομετρική απόσταση
• Αν παραμείνει ακινητοποιημένο ένα όχημα για πολλές μέρες, τότε μεταβάλλεται η θερμοκρασίας του και αυτό προξενεί ανομοιομορφία στα ελαστικά του
• Ελαστικό και ζάντα πάνε πακέτο, συνεπώς αν στραβώσει η ζάντα, το ίδιο συμβαίνει και στο ελαστικό
• Κακό κεντράρισμα στα κωνικά μπουλόνια
• Τοπική φθορά στο πέλμα λόγω απότομου φρεναρίσματος
• Αζυγοστάθμητος κεντρικός άξονας

 Γιατί είναι απαραίτητη η ζυγοστάθμιση των τροχών;

• Εμποδίζεται η γρήγορη φθορά των ελαστικών
• Αυξάνεται η χιλιομετρική απόδοση
• Το κοσκίνισμα-τρέμουλο τιμονιού δεν συμβαίνει ακόμα και στις υψηλές ταχύτητες
• Αυξάνεται η πρόσφυση στις υψηλές ταχύτητες με αποτέλεσμα ασφάλεια και άνεση

Εξασφαλίζεται σε γενικές γραμμές μία ευχάριστη οδήγηση.

Τι είναι η ευθυγράμμιση;

Μιλώντας για ευθυγράμμιση αυτοκινήτου εννοούμε τον έλεγχο αλλά και τη ρύθμιση στο σύστημα διεύθυνσης του οχήματος. Με αυτή τη διαδικασία εξασφαλίζεται ότι δεν θα υπάρχει καμία απόκλιση στην πορεία του αυτοκινήτου.

Αρχικά θα πρέπει να αναφέρουμε ότι η ευθυγράμμιση και η ζυγοστάθμιση είναι δύο εντελώς διαφορετικές διαδικασίες. Η ρύθμιση της ευθυγράμμισης, ή της γεωμετρίας του οχήματος, ορίζεται ως η διαδικασία της ρύθμισης των γωνιών των τροχών ώστε να τους επαναφέρουμε στη θέση που ορίζει ο κατασκευαστής. Αντίθετα, η ζυγοστάθμιση ενός ελαστικού επιτρέπει στον τροχό να περιστρέφεται χωρίς να προκαλεί κραδασμούς στο όχημα.

Γιατί είναι απαραίτητη η ευθυγράμμιση;

Η σωστή ευθυγράμμιση τον τροχών του οχήματός σας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για ασφαλή και οικονομική οδήγηση. Η απορρύθμιση ή η εσφαλμένη ρύθμιση της γεωμετρίας του αυτοκινήτου σας μπορεί να αποτελέσει σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλειά σας. Και αυτό γιατί αυξάνονται οι πιθανότητες για παρεκκλίσεις και τράβηγμα του τιμονιού αλλά και για την τσέπη σας, αφού η ανομοιόμορφη και πρόωρη φθορά των ελαστικών σας μαζί με την αυξημένη κατανάλωση καυσίμου είναι δεδομένη.

Η ευθυγράμμιση είναι μια απλή αλλά και ταυτόχρονα σημαντική ρύθμιση. Δεν πρέπει να ρισκάρουμε όταν πρόκειται για την ασφάλειά μας, αλλά ούτε να σπαταλούμε άσκοπα χρήματα.

 Οφέλη Ευθυγράμμισης

• Καλύτερο κράτημα του αυτοκινήτου στον δρόμο
• Προστασία των ελαστικών από ανομοιόμορφη και γρήγορη φθορά
• Εξοικονόμηση στα καύσιμα

 Ενδείξεις ανάγκης για ευθυγράμμιση

Οι ενδείξεις ότι τα όχημά σας χρειάζεται ευθυγράμμιση σε πολλές περιπτώσεις είναι εμφανής, αλλά υπάρχουν και περιπτώσεις που δεν είναι εύκολα αντιληπτή η απορρύθμιση. Ο οδηγός πρέπει να ελέγχει το όχημά του όταν:

• το όχημα χτυπήσει πάνω σε πεζοδρόμιο ή προσκρούσει σε κάποια λακκούβα.
• τα ελαστικά σας φθείρονται ανώμαλα ή κατά τρόπο ανομοιόμορφο.
• το τιμόνι τραβάει αριστερά ή δεξιά
• το τιμόνι σας δεν επανέρχεται εύκολα μετά από μια στροφή ή είναι σε θέση στροφής ενώ εσείς πηγαίνετε ευθεία.
• αγοράζετε ένα καινούργιο σετ ελαστικών και θέλετε να διαρκέσει όσο το δυνατόν περισσότερο.
• αντικαθιστάτε ένα στοιχείο στην ανάρτηση ή τα ελαστικά του αυτοκινήτου

Διαφορές Γωνίας Σύγκλισης και Κάμπερ

Η ευθυγράμμιση αναλύεται στη γωνία σύγκλισης και στη γωνία κάμπερ.

Γωνία Σύγκλισης

Αν οι τροχοί συγκλίνουν πολύ προς το κέντρο του αυτοκινήτου στο εμπρός μέρος, αυξάνεται η κατανάλωση και μειώνεται η δύναμη που παράγει το μοτέρ. Αντίθετα αν αποκλίνουν στο εμπρός μέρος, η τροχιά του αυτοκινήτου επηρεάζεται από τις ανωμαλίες του δρόμου και η οδήγηση γίνεται κουραστική. Και στις δύο περιπτώσεις οι τροχοί διαγράφουν μια τροχιά διαφορετική από την ιδανική που ορίζει ο εκάστοτε κατασκευαστής. Έτσι φορτίζονται υπερβολικά οι άξονες και φθείροντας τα ελαστικά των αυτοκινήτων.

Γωνία Κάμπερ

Η γωνία κάμπερ προσδιορίζει πόσο κάθετοι είναι οι τροχοί με το επίπεδο του δρόμου. Με αρνητική γωνία κάμπερ το λάστιχο πατά περισσότερο με το εσωτερικό του πέλματός του, με αποτέλεσμα να υπερθερμαίνεται και να φθείρεται υπερβολικά. Με θετική γωνία κάμπερ τα λάστιχα πατούν περισσότερο με το εξωτερικό του πέλματός τους, μειώνοντας την πρόσφυση και καταπονώντας την ανάρτηση. Ιδανικά, η γωνία κάμπερ είναι ελαφρώς αρνητική και καθορίζεται από τον κατασκευαστή και το είδος του αυτοκινήτου, για βέλτιστο κράτημα, αίσθηση και επαναφορά του τιμονιού.

Κάθε πότε πρέπει να γίνεται η ευθυγράμμιση;

Ο έλεγχος και η ευθυγράμμιση των τροχών χρειάζεται να γίνεται κάθε 10.000 km ή μια φορά το χρόνο. Επειδή όμως στην Ελλάδα, οι λακκούβες και οι έντονες ανωμαλίες του οδοστρώματος είναι συχνό φαινόμενο, ο έλεγχος κάθε έξι μήνες δεν θα ήταν υπερβολή. Φροντίστε λοιπόν το όχημα σας να περνάει από τακτικό έλεγχο, έτσι ώστε να εξοικονομήσετε χρήματα και πάνω από όλα να αισθάνεστε ασφαλείς!

Βλάβες που Επηρεάζουν την Ευθυγράμμιση

Κατά την διάρκεια της ευθυγράμμισης, ο τεχνικός εκτός από την ρύθμιση των παραπάνω γωνιών, πρέπει να  ελέγξει σχολαστικά όλα τα μέρη του συστήματος διεύθυνσης για περαιτέρω βλάβες. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι παρεκκλίσεις της πορείας του οχήματος οφείλονται σε κάποια σοβαρότερη βλάβη. Οι πιο συνηθισμένες βλάβες οι οποίες επηρεάζουν την ευθυγράμμιση είναι οι εξής:

Φθορά στο μπαλάκι ψαλιδιού: Αυτό το εξάρτημα συνδέει το ψαλίδι με το άκρο. Αν κοπεί ή αλλοιωθεί δημιουργεί κενά (τζόγος ) ανάμεσα στο άκρο και το ψαλίδι, με αποτέλεσμα ο τροχός που συνδέεται στο άκρο να χάνει την ευθυγράμμισή του.

Φθορά στο ακρόμπαρο: Το ακρόμπαρο είναι ουσιαστικά αυτό που γεφυρώνει τις πλήμνες των εμπρός τροχών με το σύστημα διεύθυνσης. Ανάλογα με την περιστροφή του τιμονιού, η κρεμαγιέρα μετακινείται δεξιά ή αριστερά και τα ακρόμπαρα στρίβουν ανάλογα τον κάθε ένα από τους εμπρός τροχούς. Αν έχει σημαντική φθορά, δηλαδή έχει κοπεί το λάστιχο του, θα έχουμε πάλι κενό (τζόγο) με αποτέλεσμα ο τροχός να χάνει την ευθυγράμμισή του.

Φθορές στα silent blocks ψαλιδιών: Είναι λαστιχένιοι σύνδεσμοι που ενώνουν τα ψαλίδια στο αμάξωμα. Αν έχουν κοπεί, το ψαλίδι θα έχει επίσης κενά (τζόγο ) με αποτέλεσμα να έχει κενά και το άκρο με τον τροχό που είναι συνδεδεμένα με αυτό. Συνεπώς, ο τροχός χάνει την ευθυγράμμισή του.

Χαλασμένη ανάρτηση: Ακόμη ένα σημείο που επηρεάζει την ευθυγράμμιση του αυτοκινήτου. Η ανάρτηση ενώνει το άκρο με το αμάξωμα, ενώ η δουλειά της είναι να απορροφά τους κραδασμούς του οδοστρώματος και να μεταδίδει όσο το δυνατόν λιγότερους στα υπόλοιπα μέρη και κατ’ επέκταση στην καμπίνα των επιβατών. Αν έχουμε σημαντική φθορά στο αμορτισέρ (π.χ. σπασμένο καλάμι ), όχι μόνο θα νιώθουμε πολύ έντονα τους κραδασμούς κατά την οδήγηση αλλά θα έχουμε και πρόβλημα με την ευστάθεια του οχήματος (θα αποκλίνει από την πορεία του).

Φθορές στο σκελετό του ελαστικού: Ένα ελαστικό με στραβό σκελετό, εκτός από το γεγονός ότι δημιουργεί κραδασμούς, επηρεάζει την απόκριση του τιμονιού και έχει ως αποτέλεσμα να «τραβάει» το όχημα προς μια κατεύθυνση.

Με ποιον τρόπο γίνεται ο έλεγχος/ρύθμιση της ευθυγράμμισης;

Για να ελεγχθεί αν είναι απαραίτητο να γίνει ευθυγράμμιση, το αυτοκίνητο χρειάζεται να περάσει από συγκλισιόμετρο. Στην συνέχεια παρατηρείται αν το όχημα αποκλίνει από την ευθεία για να εξακριβωθεί αν πρέπει να ευθυγραμμιστεί.

Το όχημα μπαίνει σε ράμπα και περνάει από ακτίνες λέιζερ. Με αυτόν τον τρόπο εξακριβώνεται το μέγεθος σύγκλισης και απόκλισης του οχήματος. Αν οι ενδείξεις είναι αρνητικές, τότε οι ειδικοί προχωρούν σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την ρύθμιση της ευθυγράμμισης.

Ο έλεγχος και η ρύθμιση της ευθυγράμμισης, συνήθως διαρκεί το πολύ μία ώρα. Ο χρόνος αυτός εξαρτάται από τις ανάγκες και το μέγεθος του αυτοκινήτου.

Τα αμορτισέρ αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την ασφαλή μετακίνηση μας. Η καλή λειτουργία τους αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τον έλεγχο και την ασφάλεια του αυτοκινήτου.

Όπως τα τακάκια και οι δισκόπλακες, τα αμορτισέρ φθείρονται με τη διάνυση των χιλιομέτρων. Όμως επειδή η φθορά τους είναι προοδευτική πρέπει να δώσουμε μεγάλη προσοχή στο κατα πόσο είναι αποτελεσματικά, άρα και στο πόσο ασφαλή είναι. Βέβαια εκτός από παράγοντα ασφάλειας η ανάρτηση αποτελεί και συντελεστή άνεσης.

Η ανάρτηση του αυτοκινήτου απαρτίζεται από τρία κύρια στοιχεία:

Τα ελαστικά: Έρχονται σε άμεση επαφή με το δρόμο και με το πάχος της γόμας τους, καθώς και τον αέρα που βρίσκεται μέσα τους απορροφούν τις μικρές ανισομέρειες της ασφάλτου. Επιπλέον, «παραμορφώνονται» για να κρατήσουν όσο περισσότερο πέλμα μπορούν στο δρόμο, αναγκάζοντας έτσι τον τροχό, άρα και το αυτοκίνητο, να στρίψει.

Τα ελατήρια της ανάρτησης: Συγκρατούν από μόνα τους το βάρος του αυτοκινήτου και οφείλουν να «αναχαιτίζουν» ένα μεγάλο μέρος της κλίσης. Είναι τα εξαρτήματα της ανάρτησης που δεν είναι αναγκαίο να αντικαταστήσετε σε όλη τη διάρκεια της ζωής του αυτοκινήτου σας.

Τα αμορτισέρ: Συμπιέζονται και εκτείνονται με πολύ μεγάλη συχνότητα. Ο ρόλος τους είναι να απορροφούν και να φρενάρουν την ταλάντωση των ελατηρίων, διασφαλίζοντας την καλύτερη επαφή του λάστιχου με το δρόμο. Η αρχή της λειτουργία τους είναι απλή. Ένα έμβολο, ανεξάρτητο από το αμάξωμα, ολισθαίνει στο εσωτερικό ενός κυλίνδρου γεμισμένου με λάδι. Μικρές τρύπες πάνω στο πιστόνι επιτρέπουν το πέρασμα του λαδιού μεταξύ των δύο μερών του κυλίνδρου, καθώς το αμορτισέρ συμπιέζεται. Σημειώστε ότι υπάρχουν και άλλες «αρχιτεκτονικές» αμορτισέρ, με αέριο ή με λάδι και αέριο που χρησιμοποιούνται σε σπορ ή ακριβά αυτοκίνητα. Και αυτά μπορούν επίσης να τοποθετηθούν σε αντικατάσταση των «λαδιού» σε ένα μεγάλο αριθμό μοντέλων.

Τα αμορτισέρ φθείρονται προοδευτικά, με μια φθορά που δεν είναι ορατή εξωτερικά, αντίθετα με ό,τι συμβαίνει με τα λάστιχα. Μόνο μια διαρροή θα μπορούσε να σας προειδοποιήσει. Και εδώ βρίσκεται το μέγεθος του κινδύνου, καθώς ο οδηγός δεν αντιλαμβάνεται πως χάνουν την αποτελεσματικότητά τους. Έτσι προσαρμόζει ενστικτωδώς την οδήγησή του ανάλογα με την εκάστοτε αποτελεσματικότητα των αμορτισέρ. Τεχνικά μόνο το ξεμοντάρισμα και ο έλεγχος από ειδικό δυναμόμετρο θα έδειχνε το μέγεθος της φθοράς. Οι κατασκευάστριες εταιρείες αμορτισέρ αξιολογούν ως αναξιόπιστη την αμορτισερομέτρηση πάνω στο αυτοκίνητο. Και σημειώνουν ότι αυτή μετρά με σχετική αξιοπιστία το λόγο αποτελεσματικότητας μεταξύ αριστερού και δεξιού αμορτισέρ του ιδίου άξονα ή αν τα αμορτισέρ είναι για πέταμα. Πρακτικά λοιπόν δεν υπάρχουν τρόποι για να προσδιορίσετε πόσο «κουρασμένα» είναι τα αμορτισέρ του αυτοκινήτου, αλλά μερικές ενδείξεις δεν πρέπει να αγνοούνται και χρειάζεται να σας χτυπήσουν το καμπανάκι.

• Το αυτοκίνητο βουτάει στο φρενάρισμα, πράγμα που σημαίνει ότι η απόσταση ακινητοποίησης μακραίνει σημαντικά και επιπλέον, τη νύχτα, η εμβέλεια των φώτων μειώνεται.
• Η απόκριση του τιμονιού δεν είναι άμεση, το αυτοκίνητο παίρνει μεγάλη κλίση στις στροφές σε σημείο που επηρεάζεται το κράτημα, ενώ η συμπεριφορά του αυτοκινήτου είναι πολύ ευαίσθητη σε βροχή και σε δρόμο με ανωμαλίες.
• Το αυτοκίνητο σκαμπανεβάζει επί μακρό, αφού περάσει από μια ανωμαλία, επηρεάζοντας την ευστάθεια και την άνετη κύλιση.

Το σύνολο των κατασκευαστών αμορτισέρ συνιστούν την αλλαγή τους κάθε 40.000 km. Βέβαια σε αυτά τα χιλιόμετρα ίσως είναι λίγο πρώιμη η αλλαγή τους, ειδικά εάν δεν οδηγείτε το αυτοκίνητό σας με σπορ τρόπο και δεν το φορτώνετε. Στην καλύτερη περίπτωση μπορεί να αντέξουν 60, 70 ακόμα και 80.000 km.

Μπορώ να αλλάξω ένα μόνο αμορτισέρ; 
ΟΧΙ Αντίθετα συνιστούμε να αλλάζετε και τα τέσσερα ή τουλάχιστον σε ζεύγη (ανά άξονα). Ο εμπρός άξονας που «σηκώνει» και το μοτέρ είναι ο πιο φθοροποιός, αλλά και με τα ακριβότερα αμορτισέρ. Αν ταξιδεύετε πολύ αλλάξτε και τα τέσσερα ταυτόχρονα.

Είμαι υποχρεωμένος να βάλω τα ίδια αμορτισέρ με του κατασκευαστή;
ΟΧΙ Με την προϋπόθεση ότι τα καινούργια θα είναι τουλάχιστον των ίδιων ποιοτικών προδιαγραφών με αυτά που αντικαθιστάτε. Είναι θέμα ασφάλειας. Υπάρχουν αμορτισέρ υψηλών προδιαγραφών που διασφαλίζουν καλύτερη απόσβεση, μικρή κλίση και κατά συνέπεια μεγαλύτερη ταχύτητα στις στροφές. Η τιμή βέβαια δεν είναι η ίδια. Είναι θέμα προτεραιοτήτων…

Μπορώ να μετρήσω την αποτελεσματικότητα των αμορτισέρ, «πατώντας» πάνω στο αμάξωμα; 
ΟΧΙ Αν ρίχνοντας το βάρος σας πάνω στο αυτοκίνητο, αυτό συνεχίζει να σκαμπανεβάζει όταν δεν το πιέζετε πια, αυτό σημαίνει ότι τα αμορτισέρ έχουν παραδώσει το πνεύμα εδώ και καιρό. Αν η φθορά είναι μικρότερη, τότε είναι μη ανιχνεύσιμη με αυτόν τον τρόπο.

Θέλω να χαμηλώσω το αυτοκίνητό μου τοποθετώντας πιο κοντά ελατήρια. Μπορώ να χρησιμοποιήσω τα στάνταρ αμορτισέρ; 
ΟΧΙ, καθώς δεν είναι σχεδιασμένα για τέτοια μετατροπή. Αλλά υπάρχουν κιτ προσαρμογής που θα σας επιτρέψουν να μην είστε παράνομος. Τα στάνταρ αμορτισέρ με πιο κοντά ελατήρια θα αλλάξουν τα χαρακτηριστικά του κατασκευαστή και το αυτοκίνητο θα «κοπανάει». Δηλαδή τα ελατήρια θα τερματίζουν στις ανωμαλίες, φαινόμενο επικίνδυνο για την οδική συμπεριφορά.

Χρειάζεται να ελέγξω κάποια σημεία ύστερα από την αλλαγή των αμορτισέρ; 
ΝΑΙ Χρειάζεται οπωσδήποτε να κάνετε ευθυγράμμιση.

Μπορώ να αλλάξω μόνος μου τα αμορτισέρ; 
ΟΧΙ, εκτός και αν είστε μηχανικός και διαθέτετε όλα τα απαραίτητα εργαλεία για μια τέτοια δουλειά. Διότι πέρα από τις μηχανολογικές γνώσεις, μια τέτοια εργασία απαιτεί έναν συμπιεστή ελατηρίου, ένα πιστόλι με τα ανάλογα καρυδάκια και ένα ροπόκλειδο!

Υπάρχουν πάνω από 2.000 μοντέλα αμορτισέρ. Μια ποικιλία που καθορίζεται από τις μάρκες, τα μοντέλα, το μοτέρ και τη μετάδοση. Η ίδια ποικιλία υπάρχει και στην τιμή, που μπορεί να διαφέρει σημαντικά ακόμα και για το ίδιο μοντέλο.

Η οικονομία στοιχίζει ακριβά
Αν δεν αλλάξετε αμορτισέρ όταν πρέπει, μπορεί τελικά να σας έρθει πολύ ακριβότερα. Ένα αμορτισέρ σε κακή κατάσταση επιταχύνει τη φθορά των περιφερειακών εξαρτημάτων: Ελατήρια, τιμόνι, καρντάν, μπράτσα ανάρτησης, ρουλμάν και λάστιχα.

Μη διστάζετε και πάρτε την αντικατάστασή τους στα σοβαρά ακόμα κι αν το αυτοκίνητό σας είναι παλιό. Τόσο σοβαρά όσο τα λάστιχα και τα τακάκια. Η ασφάλειά σας είναι πάνω από όλα!

Η ανάρτηση του αυτοκινήτου είναι τόσο σημαντική για την ασφάλεια μας όσο τα φρένα και τα ελαστικά. Οι περισσότεροι οδηγοί αυτοκινήτων φροντίζουν να αλλάζουν τα ελαστικά συνήθως κάθε 3 με 4 χρόνια αλλά με τα τακάκια, τις δισκόπλακες και τις αναρτήσεις τι γίνεται; Εσύ έχεις αλλάξει ποτέ τα αμορτισέρ του αυτοκινήτου;

Παρακάτω θα μάθουμε τι είναι η αναρτηση του αυτοκινήτου, από ποιά μέρη αποτελείται και πως θα καταλάβουμε πως χρειάζονται αντικατάσταση.

Γιατί οι αναρτήσεις είναι σημαντικές στο αυτοκίνητο;

Το σύστημα αναρτήσεων είναι αυτό που μας επιτρέπει να κινούμαστε με άνεση και να ελέγχουμε το αυτοκίνητό μας με ασφάλεια σε κάθε είδους διαδρομή, οδόστρωμα και καιρικές συνθήκες.

Πιο συγκεκριμένα, ο ρόλος των αναρτήσεων είναι να αυξάνει και να κρατά σταθερή την τριβή ανάμεσα στα ελαστικά και στο οδόστρωμα, ώστε να υπάρχει σταθερότητα στο τιμόνι, ευστάθεια κατά τη διάρκεια φρεναρίσματος και σταθερό κράτημα στις στροφές.

Από ποια μέρη αποτελούνται οι αναρτήσεις;

Το σύστημα αναρτήσεων είναι σχετικά πολύπλοκο και αποτελείται από 3 κύρια μέρη και 3 περιφερειακά εξαρτήματα. Αυτά είναι:

1. Τα ελαστικά
2. Τα αμορτισέρ
3. Τα ελατήρια
4. Τα ψαλίδια
5. Τα ρουλεμάν τροχού
6. Τους μπιλιοφόρους

Ελαστικά

Τα ελαστικά του αυτοκινήτου είναι το Α και το Ω της ασφάλειάς μας στο δρόμο. Παρομοίως με τα υπόλοιπα εξαρτήματα των αναρτήσεων, είναι και αυτά αναλώσιμα και χρήζουν αντικατάστασης κάθε 3 με 4 χρόνια ή 30.000 με 40.000 χιλιόμετρα.

Τα λάστιχα βοηθούν τα αμορτισέρ να απορροφούν τις ανωμαλίες του οδοστρώματος, επιταχύνουν ένα έκτακτο φρενάρισμα και διατηρούν σταθερή την πορεία του αυτοκινήτου όταν υπάρχει μειωμένη πρόσφυση στο δρόμο, όπως για παράδειγμα σε συνθήκες βροχής.

Αν τα ελαστικά είναι φθαρμένα ή παλαιάς χρονολογίας, χάνουν την ιδιότητά τους για βέλτιστη πρόσφυση πράγμα που αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες να χάσουμε τον έλεγχο του αυτοκινήτου σε μια έκτακτη περίπτωση.

Γι’ αυτό και είναι πολύ σημαντικό να ελέγχουμε τακτικά την κατάσταση των ελαστικών στο αυτοκίνητό μας.

Αμορτισέρ

Τα αμορτισέρ είναι το σημαντικότερο μέρος του συστήματος αναρτήσεων. Είναι αυτά που αποτρέπουν τους κραδασμούς και τις ανωμαλίες του οδοστρώματος να εισέλθουν στην καμπίνα του αυτοκινήτου, διατηρούν τα ελαστικά σε συνεχή επαφή με το δρόμο και εξασφαλίζουν την ασφάλεια και την ευστάθεια του αυτοκινήτου.

Η λειτουργία τους είναι απλή: Στο εσωτερικό τους υπάρχει ένα έμβολο το οποίο κινείται στο εσωτερικό ενός κυλίνδρου γεμάτο λάδι. Όταν το έμβολο κινείται, το λάδι αναγκάζεται να περάσει ανάμεσα από μικρές οπές και μονόδρομες βαλβίδες δια μέσου του εμβόλου, προβάλλοντας αντίσταση.

Ωστόσο η αρχιτεκτονική των αμορτισέρ δεν είναι σε όλα τα αυτοκίνητα ίδια. Σήμερα, υπάρχουν 3 διαθέσιμοι τύποι αμορτισέρ:

1. Υδραυλικά αμορτισέρ (στα οποία εντάσσονται και τα αμορτισέρ με αέριο ή λάδι και αέριο)
2. Ρυθμιζόμενα αμορτισέρ (στα οποία εντάσσονται και τα ηλεκτρονικά ελεγχόμενα αμορτισέρ)
3. Μαγνητοροϊκά αμορτισέρ

Η λειτουργία των αμορτισέρ αποσκοπεί στον έλεγχο της κίνησης των ελατηρίων, την απώλεια πρόσφυσης των ελαστικών και τη βέλτιστη επαφή με το οδόστρωμα, πράγμα που σε συνθήκες βροχής, μπορεί να οδηγήσει στην επικίνδυνη υδρολίσθηση.

Ένα αμορτισέρ κακής κατάσταση επηρεάζει σημαντικά την ταχύτητα φθοράς άλλων περιφερειακών εξαρτημάτων, όπως των ελατηρίων, των ελαστικών και της κρεμαγιέρας (τιμόνι).

Πως θα καταλάβεις ότι τα αμορτισέρ χρειάζονται αντικατάσταση;

Τα παρακάτω συμπτώματα είναι ορισμένα από τα πιο βασικά για να καταλάβεις και μόνος σου ότι ήρθε η ώρα να αντικαταστήσεις τα αμορτισέρ του αυτοκινήτου σου. Μην τα παραμελείς άλλο!

• μεγαλύτερη απόσταση στο φρενάρισμα
• μειωμένη εμπλοκή των συστημάτων ABS και ESP
• μεγάλη κλίση του αμαξώματος στις στροφές
• υδρολίσθηση στο νερό ακόμα και όταν οδηγείς με χαμηλή ταχύτητα
• χτύπημα και θόρυβος από την ανάρτηση κάθε φορά που βρίσκεις ανωμαλίες στο δρόμο
• υπερβολικό τράνταγμα στο τιμόνι,
• ακανόνιστη φθορά των ελαστικών (ανομοιόμορφη ή γρήγορη).

Ελατήρια

Τα ελατήρια της ανάρτησης κρατούν στην ουσία το βάρος του αμαξώματος διατηρώντας το σε σωστό ύψος από το δρόμο. Επιπλέον εξασφαλίζουν τον έλεγχο στην κατεύθυνση που δίνει ο οδηγός μέσω του τιμονιού.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι που τα ελατήρια πρέπει να βρίσκονται σε καλή κατάσταση. Με την πάροδο του χρόνου, χάνουν την ελαστικότητα τους με αποτέλεσμα, μετά από μια ταλάντωση, να μην επανέρχονται στο αρχικό τους ύψος. Αυτός είναι και ο λόγος που τα χρησιμοποιημένα ελατήρια σε σχέση με τα καινούρια έχουν μεγαλύτερο μήκος.

Η αντικατάσταση τους πρέπει να γίνεται και από τις δύο πλευρές (δεξιά και αριστερά) διότι σε διαφορετική περίπτωση θα προκληθεί έλλειψη ισορροπίας των τροχών. Επίσης καλό είναι η αντικατάστασή τους να συνδυάζεται και με την αντικατάσταση των αμορτισέρ.

Ψαλίδια

Τα ψαλίδια στην ουσία αποτελούν τη βάση του συστήματος ανάρτησης και συνδέουν τους τροχούς με το αμάξωμα. Στηρίζονται πάνω σε ελαστικά και μεταλλικά σινεμπλόκ, τα οποία απορροφούν τους κραδασμούς με αποτέλεσμα να συνεισφέρουν στην ποιότητα κύλισης του αυτοκινήτου.

Ο εχθρός των ψαλιδιών, αλλά και των αναρτήσεων, είναι οι λακκούβες στους δρόμους. Γι ‘αυτό το λόγο χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή όταν οδηγουμε να αποφεύγουμε τέτοιου είδους εμπόδια, τα οποία στους ελληνικούς δρόμους υπάρχουν σε αφθονία. Συνεχή χτυπήματα από λακκούβες, σαμαράκια ή άλλου είδους εξογκώματα, μπορούν να καταστρέψουν τα ψαλίδια της ανάρτησης και να επηρεάσουν σημαντικά την απόδοση κύλισης αλλά και την ασφάλεια του αυτοκινήτου.

Ρουλεμάν τροχού

Τα ρουλεμάν τροχού επιτρέπουν την ελεύθερη περιστροφή των κινητήριων και ελεύθερων τροχών του αυτοκινήτου, μειώνοντας τις τριβές και περιορίζοντας τα έντονα φορτία που αυτοί υφίστανται.

Η φθορά των ρουλεμάν είναι φυσιολογική και έρχεται με την πάροδο του χρόνου.

Πως θα καταλάβεις ότι τα ρουλεμάν τροχού έχουν φθαρεί;

Η διάγνωση είναι σχετικά εύκολη. Σε ένα ήσυχο μέρος, ιδανικά σε μια κατηφόρα, άνοιξε τα παράθυρα και ανάπτυξε ταχύτητα μεταξύ 70χλμ/ώρα και 90χλμ/ώρα.

Αν τα ρουλεμάν έχουν χάσει την ιδιότητά τους να περιορίζουν τις τριβές, τότε θα ακούσεις από τους τροχούς να έρχεται ένα έντονο συνεχόμενο βουητό. Αν παρατηρήσεις κάτι τέτοιο, αντικατάστησέ τα άμεσα!

​Μπιλιοφόροι

Οι μπιλιοφόροι είναι ένα σετ ρουλεμάν μέσα σε φούσκες με λιπαντικό που επιτρέπουν την οριζόντια και κατακόρυφη κίνηση του τροχού ενώ κινείται. Οι φούσκες είναι κατασκευασμένες από θερμοπλαστικό ελαστομερές και προστατεύουν τους μπιλιοφόρους από στοιχεία όπως νερό, σκόνη, πέτρες κλπ. Επιπλέον, οι μπιλιοφόροι υποστηρίζουν και τη λειτουργία των αμορτισέρ.

Αν και οι μπιλιοφόροι είναι κατασκευασμένοι να αντέχουν για μεγάλο χρονικό διάστημα η απουσία γράσου (οφείλεται στη σκισμένη φούσκα), η επίπονη οδήγηση κυρίως σε εκτός δρόμου διαδρομές, οι πολύ υψηλές ή πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και τα χτυπήματα μπορούν να μειώσουν σημαντικά το προσδόκιμο ζωής τους.

Οι μπιλιοφόροι καλό είναι να ελέγχονται τακτικά, ειδικά αν το αυτοκίνητο έχει πάνω από 90.000 χιλιόμετρα. Αν χρειαστεί, αντικαταστήστε τους άμεσα.

Η σωστή συντήρηση του αυτοκινήτου, συμπεριλαμβάνει και τα αμορτισέρ, και είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια των επιβατών.

 

Εαν αναρωτιέστε μήπως υπάρχουν ελαστικά ειδικών συνθηκών, η απάντηση είναι ναι. Η επιλογή των ελαστικών εμπεριέχει αρκετούς εν γένει συμβιβασμούς, διότι δεν είναι δυνατόν ένα ελαστικό να είναι ταυτόχρονα φτιαγμένο για μεγάλες ταχύτητες, να έχει την καλύτερη πρόσφυση στο χιόνι και τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Τα ελαστικά που έχουν σχεδιαστεί να έχουν καλή απόδοση κάτω από κακές οδηγικές συνθήκες (χιονιού ή λάσπης) φέρουν τη σήμανση Μ&S (Mud and Snow). Αν το όχημα δεν κινείται τακτικά σε δρόμους με αυτά τα χαρακτηριστικά δεν χρειάζεται να τοποθετήσουμε ελαστικά αυτής της κατηγορίας διότι θα υποστούν μεγαλύτερες φθορές το καλοκαίρι.

Σήμανση λάσπης ή χιονιού

Τα ελαστικά που έχουν τη σήμανση Μ&S είναι κατάλληλα για οδήγηση σε οδόστρωμα με λάσπη ή χιόνι. Συγκεκριμένα το ελαστικό πρέπει να έχει μία σειρά από αρκετά μεγάλα αυλάκια τα οποία να ξεκινούν από την άκρη του πέλματος και να εκτείνονται προς το κέντρο του ελαστικού. Με το αραιό αυτό πέλμα επιτυγχάνεται η ευκολότερη απομάκρυνση του χιονιού και της λάσπης. Σε αρκετές περιπτώσεις ελαστικών της κατηγορίας αυτής, ο σχεδιασμός του πέλματος συνδυάζεται με διαφορετική σύνθεση στο υλικό κατασκευής έτσι ώστε να επιτευχθούν καλύτερες επιδόσεις.

Τύποι ελαστικών και καιρικές συνθήκες

Οι οδηγοί γνωρίζουν ότι η χρήση του σωστού τύπου ελαστικών μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά. Η χρήση θερινών ελαστικών το χειμώνα δεν είναι μόνο επικίνδυνη για τον οδηγό, αλλά και κακή για τα ελαστικά. Τα καλοκαιρινά ελαστικά είναι κατασκευασμένα από διαφορετικό λάστιχο και, κατά συνέπεια, αντιδρούν διαφορετικά σε χαμηλές θερμοκρασίες. Τα χειμερινά ελαστικά έχουν υψηλότερη περιεκτικότητα σε καουτσούκ που τα κρατάει μαλακά σε χαμηλές θερμοκρασίες, ενώ τα καλοκαιρινά ελαστικά παρέχουν καλύτερη απόδοση σε ζεστό καιρό. Υπάρχουν επίσης ελαστικά όλων των εποχών που αποτελούν την ιδανική επιλογή για περιοχές με ήπιους χειμώνες. Με αυτό το σκεπτικό, οι οδηγοί πρέπει να αντικαταστήσουν τα χειμερινά ελαστικά με καλοκαιρινά ελαστικά κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών περιόδων και αντίστροφα κατά τις χειμερινές εποχές.

Η κατάσταση των μπροστινών ελαστικών ενδέχεται να διαφέρει από τα πίσω ελαστικά, αλλά είναι καλύτερα να αντικαταστήσετε και τα τέσσερα ελαστικά. Αυτό θα παρέχει πλήρη αντιστοίχιση του μεγέθους, του τύπου, του πάχους του πέλματος, ακόμα και του κατασκευαστή. Για τα περισσότερα σύγχρονα οχήματα είναι ικανοποιητική η αντικατάσταση δύο ελαστικών την κάθε φορά, αλλά είναι υποχρεωτικό να αντικατασταθούν και τα τέσσερα ελαστικά για ορισμένα φορτηγά και οχήματα. Η πλήρης αντικατάσταση είναι καλύτερη και σημαντική για τα οχήματα με τετρακίνηση και τα αυτοκίνητα με κίνηση σε όλους τους τροχούς, διότι η πλήρης αντικατάσταση αποβάλλει τυχόν ζημιές στα εξαρτήματα του συστήματος μετάδοσης κίνησης σε όλους τους τροχούς. Το ίδιο ισχύει για ορισμένα χειμερινά ελαστικά – τα οποία πρέπει να αντικατασταθούν όλα μαζί. Εάν ο τύπος του νέου ελαστικού είναι διαφορετικός από την κατασκευή του ελαστικού που είχε τοποθετηθεί μέχρι τώρα, μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στον χειρισμό και τον έλεγχο.

 

Η αύξηση της απόδοσης οποιουδήποτε οχήματος είναι δυνατή με την προληπτική συντήρησή του. Η συντήρηση του οχήματος σημαίνει όχι μόνο τον έλεγχο της στάθμης του λαδιού ή την αντικατάσταση των παλαιών εξαρτημάτων. Σημαίνει επίσης τη φροντίδα των ελαστικών και την έγκαιρη αντικατάστασή τους. Μην ξεχνάτε τις οδηγικές σας συνήθειες, οι οποίες μπορούν να επεκτείνουν σημαντικά την διάρκεια ζωής των ελαστικών.